Ugoda frankowa a PIT: Przełomowa interpretacja ze stycznia 2026 r.
Wzrost liczby ugód zawieranych między bankami a posiadaczami kredytów w CHF przyniósł nową falę pytań o skutki podatkowe takich porozumień. Największe obawy kredytobiorców budzą zazwyczaj dwie kwestie: czy umorzenie długu przez bank zostanie opodatkowane oraz jak potraktować zwrot nadpłaconych środków.
Najnowsza interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 8 stycznia 2026 r. (sygn. 0112-KDIL2-1.4011.905.2025.1.MB) przynosi w tym zakresie bardzo korzystne rozstrzygnięcie.
1. Umorzenie kapitału i odsetek – przychód, którego nie trzeba opodatkować
Z punktu widzenia prawa podatkowego, każda sytuacja, w której dług podatnika zostaje wygaszony bez zapłaty (zwolnienie z długu), generuje tzw. przychód z innych źródeł (art. 20 ust. 1 ustawy o PIT). W przypadku ugód frankowych kwoty te mogą sięgać setek tysięcy złotych, co oznaczałoby ogromny podatek do zapłaty.
Fiskus potwierdził jednak, że kredytobiorcy mogą skorzystać z zaniechania poboru podatku. Aby umorzenie kapitału i odsetek było neutralne podatkowo, muszą zostać spełnione warunki określone w rozporządzeniu Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe:
-
Cel mieszkaniowy: Kredyt musiał być zaciągnięty na jedną inwestycję mieszkaniową (np. zakup domu lub mieszkania) w celu zaspokojenia własnych potrzeb.
-
Jednorazowość: Podatnik nie mógł wcześniej korzystać z tej ulgi przy innym kredycie.
-
Zabezpieczenie: Kredyt musiał być zabezpieczony hipoteką i udzielony przed 15 stycznia 2015 r. przez podmiot nadzorowany.
Ważny precedens: W omawianej interpretacji wnioskodawca okresowo wynajmował nieruchomość. Dyrektor KIS uznał, że nie przekreśla to „celu mieszkaniowego”, o ile pierwotnym założeniem był zakup domu dla siebie, a inwestycja pozostaje jedyną tego typu w historii kredytobiorcy.
2. Zwrot części rat – czy to czysty zysk?
Drugim kluczowym elementem wielu ugód jest tzw. kwota dodatkowa wypłacana kredytobiorcy przez bank tytułem rozliczeń. W analizowanym przypadku bank zobowiązał się do zwrotu kwoty kilkudziesięciu tysięcy złotych.
Organ podatkowy stanął na stanowisku, że taka wypłata jest całkowicie neutralna podatkowo, ponieważ:
- Stanowi ona zwrot środków wcześniej wpłaconych przez klienta (charakter restytucyjny).
- Po stronie podatnika nie dochodzi do powstania realnego przysporzenia majątkowego (wzbogacenia) – otrzymuje on jedynie ekwiwalent wydatków, które poniósł z własnej kieszeni.
- W konsekwencji, bank nie ma obowiązku wystawiania PIT-11, a podatnik nie musi wykazywać tej kwoty w rocznym zeznaniu.
Podsumowanie: Zielone światło dla ugodowych rozliczeń
Interpretacja ze stycznia 2026 roku to jasny sygnał dla rynku: rozliczenia wynikające z ugód frankowych, o ile mieszczą się w ramach jednej inwestycji mieszkaniowej, nie powinny być obciążone podatkiem dochodowym.
Dla kredytobiorców oznacza to większą przewidywalność finansową i bezpieczeństwo przy zamykaniu wieloletnich sporów z bankami. Należy jednak pamiętać, że każda sytuacja jest indywidualna – kluczowe jest precyzyjne sformułowanie zapisów w ugodzie, tak aby jednoznacznie wynikało z nich, co jest umorzeniem, a co zwrotem nadpłaty.